Home » Het Referendum

Het Referendum

Gepubliceerd op 15 september 2019 13:02

Het referendum, wat is dit eigenlijk? Is het democratisch of juist ondemocratisch? Moet het referendum opnieuw worden ingevoerd of zijn we beter af zonder? In dit stuk probeer ik de betekenis, voor- en nadelen van het referendum voor jullie samen te vatten, tot slot volgt een stelling.

Wat is het referendum?

Bij een referendum mag de stemgerechtigde bevolking stemmen over een plan over wetgeving van de regering, dit gebeurt in de vorm van een vraag. 

In Nederland was vanaf 1 juli 2015 het raadgevend referendum van toepassing, deze werd op 10 juli 2018 weer afgeschaft.

 

Argumenten voor:

  • Het is een aanvulling op de democratie, vergroot de relatie tussen partij en kiezer.
  • In ons politieke systeem kunnen voorstellen worden aangenomen en besluiten worden genomen door het parlement, waar misschien in de samenleving geen meerderheid voor is. Dit komt doordat er een groep burgers is die structureel onvoldoende gehoord wordt. Een referendum kan dit probleem mogelijk verhelpen + meer burgers worden betrokken bij de besluitvorming van politieke beslissingen.
  • Kan zorgen voor meer vertrouwen in de politiek. 
  • Zorgt ervoor dat kiezers actief deelnemen aan het publieke debat. Kijk bijvoorbeeld naar het referendum over de Europese grondwet en het EU-Oekraïne referendum, hier ontstonden brede maatschappelijke discussies. 

 

Argumenten tegen:

  • Door de ja/nee vraagstelling dreigt een vereenvoudiging van het wetsvoorstel, dit doet geen recht aan de  complexiteit van het door de regering opgestelde plan.
  • Het referendum past minder binnen het huidige democratische stelsel. Op dit moment stelt de kiezer volksvertegenwoordigers aan die geacht worden een belangenafweging te maken bij het maken van een wetsvoorstel. De gekozen volksvertegenwoordigers houden rekening met ieders belang en benaderen verschillende maatschappelijke organisaties om afwegingen te maken.
  • Volgens tegenstanders zorgen referenda ervoor dat de samenstelling van wetsvoorstellen in gevaar worden gebracht omdat burgers niet alle mogelijkheden hebben om goed een onderwerp van meerdere kanten te beoordelen. Dit maakt ze minder goed in staat om het juiste oordeel te geven.
  • Met name het correctief referendum (een correctief referendum is gericht op het terugdraaien of tegenhouden van een overheidsbeslissing, deze is niet bindend)  wordt gezien als iets dat vertragend werkt. Er wordt bijvoorbeeld geen alternatief gegeven wanneer een meerderheid tegen een voorstel stemt.

 

Enige achtergrond:

Reden tot afschaffing raadgevend referendum 10 juli 2018:

De regering vond dat het ‘niet gebracht heeft wat ervan werd verwacht.’ Dit zei minister Ollongren (Binnenlandse Zaken). Door de afschaffing van het referendum kreeg vooral D66 het flink te verduren. Het referendum was ten slotte één van de kroonjuwelen van de partij. Ollongren zei dat het raadgevend referendum eigenlijk vooral voor verwarring zorgt omdat het kabinet niet hoeft te handelen naar de uitkomst hiervan, de mening van het volk is op dit gebied dus niet bindend.

Volgens het regeerakkoord was het raadgevend referendum vooral een aanloop naar een correctief bindend referendum. Maar voor zo’n referendum is tot op heden onvoldoende politieke steun. 

 

Een rechtszaak:

Er waren in 2018 veel tegenstanders van deze afschaffing. Een groep tegenstanders onder de naam 'Meer Democratie' deden een poging via de rechter een referendum over de afschaffing van het referendum af te dwingen, deze rechtszaak werd verloren.

 

Meningen:

‘’Referenda zijn ondemocratisch’' vinden sommigen. Weer anderen vinden dat een referendum thuishoort in een parlementaire democratie, zeker in de Nederlandse parlementaire democratie.

Het wantrouwen vanuit de politiek tegen het gebruiken van referenda gaat al ver terug. Niet alle politici dachten op deze manier. Thorbecke (staatsman 1798-1872), vond dat de democratie alleen werkt als we ervan uitgaan dat de burger ‘’verder kan kijken dan de eigen neus lang is.”

 

Wat vinden jullie?

 

@PolitiekNederland


Het referendum moet opnieuw worden ingevoerd


Reactie plaatsen

Reacties

Thierry
3 maanden geleden

Brexit was ook een gevolg van een referendum. Mensen weten niet altijd waar ze op stemmen, daarom heb ik oneens gestemd

Michael
3 maanden geleden

Vanuit pragmatisch oogpunt is het een hele opmerkelijke 'toevoeging' aan de democratie, je geeft de burger niet de mogelijkheid mee te praten bij de totstandkoming van het wetsvoorstel, maar laat ze het wel afschieten als ze willen.

Zeggen dat dit erin resulteert dat de politiek beter gaat luisteren naar de burgers is begrijpelijk, maar als dat het probleem is, waarom laten we 'normale' burgers dan niet ook meepraten tijdens de totstandkoming van de wet? Dit kan doormiddel van burgerpanels die daadwerkelijk invloed hebben (dus niet via 'inspraakavonden' die nu te vaak puur voor de show zijn)

Dat laatste voorstel heet een 'deliberatieve democratie'. Ik kan een ieder, ongeacht politieke kleur, aanraden 'tegen verkiezingen' te lezen en zelf je afweging te maken.

Maria
3 maanden geleden

Ja sorry maar zoveel hebben er geen verstand van, dus oneens

Bart
3 maanden geleden

Ja, de bevolking weet prima waar ze voor stemmen!!

Gino
3 maanden geleden

Eens, een van de puurste vormen van (directe) democratie

Politiekejunk
3 maanden geleden

Eens, is super belangrijk voor het debat

Charlotte
3 maanden geleden

Eens

Sebastiaan
3 maanden geleden

ben het er niet mee eens, denk dat veel mensen niet genoeg verstand van politiek hebben om over zulke onderwerpen te stemmen

Berend
3 maanden geleden

Zwaar eens, het referendum hoort thuis in een democratie

Michael
3 maanden geleden

Hoezo dan?